روانشناسی یادگیری

آموزش معکوس چیست؟

کلاس معکوس

Flipped Classroom  شیوه تازه ای از کلاس‌ درس بصورت حضوری است. در این شیوه آموزشی، فعالیت‌هایی که طبق روش سنتی و مرسوم در کلاس درس انجام می‌شد، اینبار در خانه انجام می شود. این روش برای نخستین ‌بار در سال ۲۰۰۶ توسط دو معلم اهل آمریکا با نام های‌ جان برگمن و آرون سمز، به کار گرفته شد.

آن ها کتاب آموزش معکوس در دوره ابتدایی را تألیف کرده اند که این کتاب‌ به فارسی نیز ترجمه شده‌ است. در این شیوه مدرس، محتوای آموزشی خود را در سایت هایی همچون یوتیوب و آپارات بارگذاری کرده و سپس دانش آموزان از طریق این سیستم ها می توانند محتواها را مشاهده کنند.

آموزش معکوس

مراحل آموزش معکوس با امکانات موجود در ایران
  1. درس جدید را در مقابل دوربین تدریس کنید و از تدریس خود فیلم بگیرید.
  2. فیلم‌های ضبط شده را در اختیار دانش آموزان قرار بدهید. در صورت حضور دانش آموز، به روش ذخیره بر روی دی وی دی یا فلش به آن ها بدهید و در صورت عدم حضور و دسترسی به دانش آموز، به روش آپلود فایل ها در وبسایت مدرسه و یا دیگر سایت ها و در ادامه ارسال لینک آن برای دانش آموزان.
  3. از دانش آموز خود بخواهید که تا قبل از جلسه بعدی کلاس، فیلم تدریس را در خانه ببیند.
  4. از طریق نرم‌افزار مدرسه می توانید بهدانش آموز تمرین‌ و تکالیفی برای کار در خانه بدهید. این تکالیف باید بسیار کم باشد.
  5. در جلسه بعدی کلاس، به ارزیابی تکالیف و حل تمرین‌های جدید بپردازید.
  6. اگر یک دانش آموز فیلم را ندیده باشد یا احیانا یاد نگرفته بود؛ می‌تواند به کمک دیگر دانش آموزان و شما جبران کند.
  7. نیازی نیست همه جلسات تدریس و کل کتاب را در یک مرحله تدریس و فیلم برداری کنید. فقط کافی است یک یا دو جلسه از دانش آموزان خود جلو باشید.

تدریس معکوس را می‌توانید در کلاس خود، به این آسانی و سادگی اجرا کنید. معلم در این روش می تواند آموزش مستقیم را با استفاده از اپلیکیشن مدرسه شروع کند. در اپلیکیشن مدرسه آپلود فیلم، متن، آزمون و هر محتوای آموزشی دیگری امکانپذیر است.

همانطور که قبلا ذکر شد؛ ارسال این محتواها باید قبل از برگزاری کلاس انجام ‌شود تا مدرس در ساعت کلاس حضوری، به نیازهای فردی دانش آموزان رسیدگی کند.

طرح درس، برنامه‌ریزی و تعیین اهداف درس در آموزش معکوس

همانند سایر روش‌ها، برای تدریس به روش معکوس نیز، وجود طرح درس، برنامه‌ریزی و معین بودن اهداف درس ضروری است که مهم ترین قسمت آن نیز، آماده کردن فایل‌های تصویری و صوتی متناسب با بخش های مختلف درس است.

آماده کردن این فایل‌ها هم می‌تواند توسط معلم صورت بگیرد و هم می‌توان از فایل‌های آماده موجود در فضای اینترنت استفاده کرد. برای تدریس کاربردی تر بهتر است مقاله ای تحت عنوان ۲۰ اصل روانشناسی یادگیری موثر را مطالعه کنید.

امروزه با وجود امکان آموزش آنلاین، همچنان روال آموزش به شکل سنتی است اما شرایط به گونه ای است که بهتر است روش آموزش مدرسان متناسب با شرایط روز تغییر کند و آن ها از روش آموزش آنلاین بهره ببرند.

آموزش معکوس

Top of Form

محاسن  معایب روش سنتی آموزش
  • حجم زیاد مطالب درسی
  • تعطیلات مدارس به دلایل گوناگون در طول سال
  • زمان محدود در کلاس
  • نا آشنایی والدین با شرایط آموزشی فرزندشان
  • چالش‌ های مربوط به تعلیم و تربیت
  • بازدهی پایین در آموزش سنتی به علت محدودیت های آن
  • تمایل و رغبت روزافزون دانش آموز به استفاده از ابزار الکترونیکی و فناوری روز

به دلایل مذکور دست‌اندرکاران امر آموزش تصمیم گرفتند که روش‌ تدریس را تغییر داده و به استفاده از روش‌ های نوین آموزشی روی بیاورند. پیشرفت فناوری‌های جدید ارتباطی و کارایی خوب آن ها در امر آموزش الکترونیکی، سبب شد تا این روش بتواند چالش‌های موجود در آموزش سنتی را حل کند.

آموزش الکترونیکی می تواند معایبی نیز داشته باشد. برای مثال: عدم ارتباط چهره به چهره معلم و دانش آموز که خود می تواند تبعات نا مطلوبی را داشته باشد.

مزایای آموزش معکوس

  • دسترسی آسان
  • استفاده آسان
  • عدم ‌محدودیت
  • صرفه‌جویی در میزان مخارج
  • به روز بودن محتوا
  • امکان تماشای مکرر فایل های آموزشی توسط دانش آموز
  • امکان عقب و جلو بردن محتوا ها در صورت عدم درک مطلب آموزشی
  • امکان تمرکز بیشتر بر روی قسمتی خاص
  • امکان ذخیره مطالب

با وجود این مشخصات در آموزش معکوس؛ هر دانش‌آموز بر حسب ویژگی‌ها و توجه به تفاوت‌های شخصی خود، به درک و یادگیری مطالب تدریس شده می‌پردازد.

به همین علت کلاس معکوس این فرصت را در اختیار دانش‌آموز قرار می‌دهد که بر بعضی از مولفه های آموزشی خود مانند: زمان، مکان، سرعت و فرایند یادگیری خود کنترل داشته باشد. او می‌تواند توسط اینترنت، به راحتی محتوای آموزشی را دریافت کرده و فرایند یادگیری را طبق نظر و شرایط خود مدیریت کند.

آموزش معکوس

معایب آموزش معکوس

بنیان‌گذاران این روش آموزشی، جاناتان برگمن و آرون سمز، موانع آموزش معکوس را به این صورت بیان کرده اند:

  1. مانع فناورانه
  • عدم دسترسی همه دانش آموزان به فناوری‌های لازم
  • نا ‌آشنایی معلمین با نحوه تولید محتوای آموزشی
  • نا آشنایی با کاربرد فناوری‌های مرتبط با آموزش معکوس
  1. کمبود زمان
  • زمان بر بودن فایل‌های آموزشی
  1. عدم توانایی معلمین در معکوس کردن تفکر خود:
  • به نظر برگمن، اساسی ترین مانع مدرسین در موفقیت برای تغییر روش آموزش، معکوس کردن تفکر خود است. زیرا دانش‌آموزان و حتی والدین آن‌ها به شیوه سنتی آموزش عادت کرده اند. در میان همه مردم در هر جامعه ای، همواره در ابتدای ایجاد هر تغییری، مقاومت وجود داشته است. این وضعیت شامل موضوع آموزش معکوس نیز شده است.
  • قبل از هر تغییری، در اولین قدم برای تغییر، معلمان باید طرح خود برای آموزش را معکوس کنند.
  1. مسئولیت‌پذیری متفاوت دانش‌آموزان:
  2. مولفه هایی مانند: فرهنگ، محیط و سن فرد بر میزان مسئولیت‌پذیری دانش‌آموز موثر است. مثلا دانش‌آموز مقطع ابتدایی نسبت به دانش‌آموز مقطع متوسطه، مسئولیت‌پذیری پایینی در انجام تکالیف خود دارد و این موضوع این مطلب را به ما گوشزد می کند که برای طراحی فرایند آموزش معکوس دانش آموزان مقطع ابتدایی و تعیین تکلیف به آن ها دقت بیشتری نیاز است. با وجود اینکه اغلب اجرای روش‌های سنتی آموزش، نسبت به روش‌های غیر سنتی ساده‌تر هستند، ولی وقتی کیفیت برای ما مهم باشد، به ناچار باید از فناوری‌های امروزی نیز استفاده کنیم. البته باید در نظر داشت که هر نوع فناوری لزوما سبب افزایش کیفیت فرایند آموزش نمی شود. تنها این گونه می توان مطرح کرد که استفاده مناسب و آگاهانه از آن ها سبب کاهش چالش ها و معایب آموزش سنتی می شود. امروزه دسترسی دانش آموزان به فناوری بیشتر از گذشته است بنابراین استفاده از قدرت آموزشی فناوری‌ها و ترکیب با روش سنتی منجر به نتایج سودمندتری می شود. در حقیقت روش آموزش وارونه از شرایط و امکانات زندگی کنونی استفاده می کند و با کمک فناوری‌های روز، هم آموزش را گسترش می دهد و هم سبب فعال‌تر شدن دانش‌آموزان می شود. همچنین مدرسین نیز در این روش تدریس خود، وقت بیشتری برای رسیدگی و توجه به دانش آموز و کیفیت روند یادگیری او خواهند داشت و می توانند شاهد یادگیری مؤثر و عمیق‌تری در دانش آموز خود باشند.
مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
error: اخطار: مطالب این سایت محافظت شده است !!