روانشناسی اجتماعی

اجتناب اجتماعی چیست؟

اجتناب اجتماعی چیست؟

انسان ذاتا موجودی اجتماعی است و به طور غریزی و فطری مایل است تا با دیگر انسان ها ارتباط برقرار کند. تمایل به انزوا، پرهیز و اجتناب از حضور در میان جمع، مشکلاتی را در ارتباطات او با دیگران ایجاد می کند.

حالا حتما اهمیت موضوع را درک می کنید. دیگر کاملا برای ما روشن است که چه اتفاق مهم و البته نامطلوبی رخ داده است. بهتر است با ضعف رفتاری آشنا بشویم.

تعریف اجتناب اجتماعی

به هراس اجتماعی تشدید شده اجتناب اجتماعی می گویند. این اصطلاح در روانشناسی، یعنی ترس شدید از حضور در شرایطی که سبب ایجاد حس خجالت زدگی در فرد می شود. این افراد از خجالت و تحقیر شدن ترس زیاد دارند.

این اختلال در حالت مزمن، سبب می شود که فرد با قرار گرفتن در موقعیت هایی که تصورمی کند، تحت ارزیابی و انتقاد قرار می گیرد، دچار اضطراب اجتماعی شود.

این اختلال عموما در اواخر دوران کودکی و اوایل نوجوانی آغاز می شود. سنین بین ۱۰ تا ۲۰ سالگی. سیر اجتناب اجتماعی به صورت پیوسته و مزمن است. در صورت عدم درمان اجتناب اجتماعی، با گذشت زمان فرد دچار مشکلات عمیقی می شود.

اجتناب اجتماعی از میان دیگر انواع ترس ها و اضطراب ها پیچیده تر است. چرا؟

به دلیل اینکه در این نوع ترس، فرد از چیزهایی می ترسد که قابل مشاهده نیستند. مواردی مانند طرد شدن، انتقاد شدن. اساس این نوع هراس افکار منفی خود فرد است.

دیدگاه این افراد این است که نتیجه معاشرت با دیگران و حضور در جمع تحقیر، انتقاد، بی ارزش شدن، احمق معرفی شدن آن ها است. دیدگاه شناختی با این کیفیت سبب تشدید اختلال اضطراب شده و در نتیجه مدت زمان ابتلا به این بیماری را تداوم می بخشد.

اجتناب اجتماعی

چرا اجتناب اجتماعی شدیدتر از هراس اجتماعی است؟

در هنگام ابتلا به اجتناب اجتماعی، فرد از ورود به موقعیت هایی اضطراب آور شدیدا پرهیز می کند. این واکنش منجر می شود که مهارت اجتماعی فرد رشد نکرده و هر چه می گذرد از میزان این مهارت در فرد کاسته شود.

به علت اینکه این اختلال در سنین اوج فعالیت، پویایی و استقلال طلبی فرد بروز پیدا می کند. همچنین برای اینکه درمان خودبه خودی آن بسیار کم اتفاق می افتد؛ در نتیجه با اجتناب از حضور اجتماعی هراس و اضطراب اجتماعی در فرد تشدید می شود.

زیربنای فکری این اختلال، افکار منفی فرد درباره خود است. حتما برای شما این سوال پیش می آید که؛ انسان ها بر اثر چه عواملی دچار این ضعف رفتاری می شوند. در ادامه به منشاء و دلایل احتمالی بروز این رفتار می پردازم:

 دلایل بروز اجتناب اجتماعی

  • والدینی که با ترساندن کودک از ارزیابی منفی دیگران، برای حرف شنوی فرزند استفاده می کنند.
  • والدین کمال گرا و سخت گیر
  • تحقیر شدن فرد در مقابل دیگران
  • والدینی که اهل مقایسه فرزند خود با فرزند دیگران هستند.
  • والدین بدون اعتماد به نفس و خود کم بین
  • والدین بدون عزت نفس
  • والدین یا اطرافیان مبتلا به هراس اجتماعی
  • خانواده های آشفته و پرتنش
  • تخریب شخصیت فرد به دلیل انجام اشتباه در کودکی
  • و …

هراس اجتماعی

کودکی که در خانواده هایی پرتنش و آشفته متولد شده و بزرگ می شود؛ طبق این مراحل دچار اجتناب اجتماعی می شود:

  • به سمت انزوا سوق پیدا می کند
  • اگر تنش ها رفع نشود و انزوای فرزند طولانی شود، پس از مدتی فرد برای حضور در جمع دچار اضطراب می شود.
  • در صورت اجتناب و پرهیز از مواجهه با این موقعیت اضطراب آور، اختلال هراس اجتماعی در فرد ایجاد می شود

گوشه گیری

موارد مهم برای پیشگیری

  • ازدواجی همراه با شناخت و مطالعه
  • قبل از تصمیم به بارداری، بررسی کیفیت ارتباط پدر و مادر آینده. گفتگو در رابطه با دیدگاه های زن و شوهر در زمینه تربیت فرزند
  • داشتن مطالعه در رابطه با روحیات فرزند در سنین مختلف و موارد و جزئیات رفتاری
  • آگاهی از اهمیت رفتارها در تعیین سرنوشت فرزند
  • همراهی زن و شوهر با هم در مقوله تربیت فرزند. هم نظر و هم روش بودن
  • عدم تحقیر شخصیت فرزند تحت هر شرایطی. به دلیل ارتکاب اشتباه تنها عمل اشتباه مورد انتقاد قرار گیرد. شخصیت فرد از حمله مصون بماند.
  • بررسی و درمان بیماری ها و اختلالات رفتاری و روانی زن و شوهر قبل از بارداری

برای کاهش میزان اجتناب اجتماعی باید اضطراب اجتماعی فرد را کاست. چگونه؟ درمان هایی برای کاهش و در نهایت رفع هراس از  اجتماع وجود دارد که در ادامه به آن می پردازیم:

روش های درمانی

  • درمان رفتاری
  • درمان شناختی – رفتاری
  • گروه درمانی شناختی – رفتاری

این روش درمانی مخصوصا برای هراس اجتماعی طراحی شده است. در این روش بازسازی مواجهه شدن های ساختگی انجام می شود. این روش چرخه معیوب اضطراب را در فضای درمان و در ادامه در دنیای پیرامون بیمار به هم می زند.

سه جزء روش گروه درمانی

  • تمرین مواجهه ای درون جلسات: مواجهه با شرایط اضطراب آور اجتماعی
  • بازسازی دیدگاه شناختی بیمار، قبل و بعد از جلسات
  • تمرین های خانگی در مواجهه های واقعی

در مواجهه با موقعیت های واقعی فرد آموخته های شناختی خود را عملی می کند. در این جزء مهارت های آموخته شده شناختی باید به کار گرفته شود. تا به تدریج از شدت ارزیابی منفی فرد نسبت به تفکرات دیگران و دیدگاهش نسبت به خود اصلاح شود.

  • افزایش مهارت های اجتماعی
  • مهارت های ارتباط بین فردی (کلامی و غیرکلامی)
  • چگونگی تاثیر انواع ارتباط در افزایش کیفیت ارتباط
  • تکنیک های صحبت کارآمد
  • تکنیک های گوش دادن فعال
  • تکنیک های ابراز وجود و قاطعیت

در نهایت

همانطور که گفته شد؛ اساس اضطراب اجتماعی بر محور دیدگاه شناختی نسبت به خود می چرخد. برای کاهش این معضل لازم است تا مبناهای فکری فرد نسبت به خود را با افزایش مهارت ها و توانمندی های او که منجر به افزایش اعتماد به خود می شود؛

اصلاح کنیم. هر چه درمان فرد و افراد تاثیر گذار بر او در سنین پایینتر پیگیری شود، احتمال موفقیت و رفع کامل این رفتار بیشتر است. زیرا درمان در سنین بالاتر دشوار خواهد شد.

سخنی با افرادی که در اجتماع دچار اضطراب می شوند:

می توان با تمرکز بر اهداف و ایده های شخصی خود، دلایل جدی و قانع کننده ای برای حضور در اجتماع و ارتباط با افراد پیدا کنید. ارتباط با انسان ها هدف نیست، وسیله و ابزار است. ابزاری برای رشد. پس هرگاه ارتباط هدف انسان نباشد.

هرگاه انسان برای زمان عمر خود هدف تعیین کرده باشد. هر گاه وقت خود را صرف برنامه ریزی مسیر رسیدن به هدف کند؛ اضطراب وجود نخواهد داشت. هیچکس برای آموختن کار با کامپیوتر مضطرب نمی شود.

کسی برای ادامه تحصیل به اضطراب در جامعه نمی اندیشد. برای مثال به کتاب هایی که باید مطالعه کند فکر می کند. وقتی فضای تفکر فرد با مواردی مفید و هدفمند پر شود. جایی برای افکار منفی اضطراب آور نمی ماند.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
error: اخطار: مطالب این سایت محافظت شده است !!