روانشناسی اجتماعی

تعصب چیست؟

تعصب یک نگرش یا پیش داوری معمولا منفی و بی اساس نسبت به یک گروه است. تعصب در نحوه رفتار و تعامل افراد با دیگران مخصوصا کسانی که با آنها متفاوت است تاثیر زیادی دارد. افراد بدون اینکه خودشان درک کنند به طور ناخودآگاه تحت تاثیر تعصبات درونی هستند.

تعصب دارای ویژگی های مشترک مانند احساسات مشترک، عقاید کلیشه ای و تمایل به تبعیض نسبت به اعضای گروه است. تعصب هایی که ما در جامعه شاهد آن هستیم مبتنی بر نژاد، جنس، مذهب، فرهنگ و … است.

دانشمندان علوم اجتماعی تعاریف خاص و متفاوتی از تعصب ارائه داده اند. اکثر آنها درمورد منفی بودن تعصبات نسبت به یک گروه نظر موافقی دارند. هنگامیکه افراد نسبت به یکدیگر تعصب دارند، آنها تمایل دارند که همه کسانی را که در یک گروه خاص قرار دارند بصورت “همه یکسان” قضاوت کنند.

متعصبان با یک برس پهن، افراد دارای خصوصیات و عقاید متفاوت را نقاشی می کنند. در واقع آنها نمی توانند به هر فرد به عنوان یک شخص منحصر به فرد نگاه کنند.

 

تعصب چند نوع دارد؟

تعصب براساس چندین عامل مانند جنس، نژاد، سن، گرایش جنسی، ملیت، وضعیت اقتصادی و مذهب است. فرد متعصب همه افراد متعلق به این گروه راپایین تر از خویش طبقه بندی می کند و رفتاری براساس این انگیزش با این افراد دارد. در اینجا به معرفی برخی از شناخته شده ترین و معرف ترین انواع تعصب می پدازیم:

  • نژاد پرستی
  • تبعیض جنسیتی
  • سن گرایی
  • تبعیض طبقاتی
  • همجنس گرایی
  • ملی گرایی
  • تعصب مذهبی
  • بیگانه هراسی

 

دلایل ایجاد تعصب چیست؟

با وجود اینکه دلایل تعصب پیچیده است، موارد زیر از علل بوجود آمدن این حالت روحی در افراد است:

  1. یادگیری اجتماعی

کودکان و نوجوانان با تماشای رفتار والدین و دوستان، تعصب را می آموزند.

  1. نظریه انگیزشی

افراد برای کسب موفقیت، دیدگاه و نظرات منفی درمورد رقبا ایجاد می کنند و آن نظرات را به همه اعضای گروه نسبت می دهند.

  1. نظریه شخصیت

افراد به دلیل تجربه های خود در طول رشد، تعصب ایجاد می کنند.

  1. نظریه شناختی

افراد متعصب برای سازماندهی مفهوم اطرافیان خود از میانبرهای ذهنی استفاده می کنند. به عنوان مثال او فکر می کند که “همه افراد بی خانمان یکسان” هستند.

 

آیا می توان تعصب را کاهش یا از بین برد؟

بله. محققان علاوه بر جستجوی دلایل و علل ایجاد تعصب، روش های مختلفی برای کاهش دادن و یا حتی ازبین بردن تعصب بررسی کرده اند. یکی از این راه ها، آموزش افراد برای همدلی بیشتر با اعضای دیگر گروه ها است. افراد با تصور کردن خود در موقعیت مشابه قادرند که درباره واکنش نشان دادن خود و درک بیشتر از اقدامات دیگران فکر کنند. آموزش عقلانی کردن درباره موضاعاتی مانند برابری وضعیت و تغییر هنجارهای اجتماعی می تواند مفید باشد.

در این مقاله راهکارهایی برای کاهش تعصب برای شما آماده کرده ایم:

  • کسب حمایت و آگاهی عمومی در مورد هنجارهای اجتماعی ضد تعصب
  • افزایش تماس با اعضای گروه ها دیگر
  • آگاه ساختن مردم از ناسازگاری در اعتقادات خود
  • تصویب قوانین و مقررات لازم جهت برخورداری عادلانه برای همه گروه های مردم
مشاهده بیشتر

دکتر مریم حسینی

دانشجوی دکتری روانشناسی عاشق روانشناسی و یادگیری

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا