اختلالات

همه چیز درباره اختلالات خلقی

همه چیز درباره اختلالات خلقی

مقدمه

خلق به شکلی از عواطف گفته می شود که ساعت ها یا حتی روزها می تواند تداوم داشته باشد و روی رفتار ما تاثیر می گذارد. این در صورتی است که احساس انسان می تواند حداکثر چند دقیقه طول بکشد.

تفاوت دیگر خلق و احساس در اینجاست که احساساتی مانند خوشحالی یا ناراحتی علت خاص و روشنی دارند اما خلق این گونه نیست. علت تغییر خلق برای انسان قابل تشخیص نیست. حال می خواهیم بررسی کنیم که ما تحت چه شرایطی دچار مشکلات و اختلالات خلقی می شویم؟

 اختلالات خلقی  Mood Disordersچیست؟

اختلالات خلقی از بیماری های روان پزشکی هستند که ابتدا بر شرایط عاطفی فرد اثر می گذارد. به همین دلیل به آن اختلالات عاطفی  Affective Disordersگفته می شود. در شرایط طبیعی روحیه هر انسانی با توجه به شرایط نوسان دارد.

در هنگام بروز اختلال خلقی، علائم آن چند هفته یا بیشتر وجود دارند. برای مثال وقتی چند ساعت یا یک یا دو روز احساس افسردگی داشتید، نمی شود گفت که شما اختلال افسردگی پیدا کردید. متخصص روانشناسی زمانی می تواند تشخیص

اختلال افسردگی دهد که همه علائم افسردگی را حداقل برای مدت دو هفته داشته باشید.

اختلالات خلقی

علائم افسردگی، نحوه تشخیص و درمان

اختلالات خلقی تغییراتی در رفتار شما ایجاد می کند و بر روی توان شما برای انجام فعالیت های روزانه اثر منفی می گذارد. ممکن است برای مدت طولانی بسیار غمگین و حساس و تحریک پذیر باشید یا بیش از حد احساس شادی و خوشحالی داشته باشید. وقتی افسرده می شویم اصطلاحا خلق مان پایین می آید.

وقتی هم که بیش از حد احساس سرخوشی داشته باشیم خلق ما بالا است. زمانی که حالت خلقی شما با شرایط تان تناسب ندارد و به کیفیت عملکرد شما را دچار اختلال می کند و چند هفته هم طول بکشد، احتمالا شما دچار اختلالات خلقی شده اید که البته متخصص این حوزه باید این تشخیص را بدهد.

علائم بیماری

چند نوع اختلال خلقی وجود دارد و هر کدام علائم مخصوص به خود دارند. ابتدا به نشانه های اختلالات همراه با خلق پایین، اشاره می کنیم. خلق پایین همراه با حس افسردگی و پایین آمدن روحیه همراه است.

علائم خلق پایین یا افسرده:
  • احساس غم در اغلب اوقات یا هر روز
  • احساس بی ارزش بودن
  • نا امیدی
  • بی انرژی و کسل بودن
  • تغییر اشتها
  • تغییر در وزن فرد
  • کاهش حس لذت از کارهایی که در گذشته باعث لذت بودند
  •  تغییر میزان خواب
  • فکر به مرگ خود یا دیگران
  • مشکل در تمرکز

خلق بالا همراه با حس سرخوشی و شیدایی است که به آن خلق مانیک هم گفته می شود. در اختلال هایی مثل دوقطبی، وضعیت خلق بالا یا مانیک دیده می شود.

دوقطبی

نشانه های خلق بالا یا مانیک:

  • داشتن انرژی بیش از حد
  • گفتار یا حرکت سریع
  •  بی قراری و به هم ریختگی، حساس و تحریک پذیر بودن نسبت به محیط و افراد
  •  انجام رفتار پر ریسک، مثل بی دقت رانندگی کردن یا ولخرجی زیاد
  •  افزایش غیر عادی فعالیت و سعی برای انجام چند فعالیت بطور هم زمان
  • پرش افکار
  • بی خوابی و مشکل در به خواب رفتن

توجه: زمانی این نشانه ها سبب مشکل شده و به اختلال تبدیل می شوند که باعث از بین رفتن کارکرد اجتماعی فرد، روابط بین فردی و شغلی او می شوند.

دلایل بیماری

دلیل اختلالات خلقی می تواند بین افراد متفاوت باشد. یک مورد یا همه موارد زیر در ایجاد اختلال خلقی ممکن است موثر باشد.

  1. شرایط محیطی
  2. نقش انتقال دهنده ها
  3. عوامل ژنتیک
  4. ساختار مغز
  5. خطر هورمونی
انواع اختلالات خلقی
  1. افسردگی اساسی
  2. افسرده خویی
  3. افسردگی فصلی
  4. ملال پیش از قاعدگی
  5. افسردگی پس از زایمان
  6. افسردگی آتیپیک
  7. اختلال دو قطبی
  8. اختلال ادواری سیکلوتایمی یا خویی

آمار نشان می دهد که تقریبا در حدود سی درصد از مردم با تصور داشتن علائم و نشانه های افسردگی به روان پزشک یا روانشناس مراجعه می کنند، در حالی که از میان آن ها، ممکن است فقط ده درصد به افسردگی دچار باشند.

تشخیص بیماری

برای این کار وسیله خاص پزشکی وجود ندارد. متخصص روانشناسی باید برای تشخیص افسردگی، توسط مصاحبه فرد را ارزیابی کند و پس از آن با دقت در فاکتورهای تشخیصی نظر خود را اعلام کند.

مثلا درباره اختلال افسردگی، اگر حداقل پنج مورد از علائم زیر، به مدت دو هفته متوالی و هم زمان با هم وجود داشته باشد و همچنین کارکرد قبلی فرد به هم خورده باشد، نشان دهنده افسردگی است. همچنین حتما باید علامت خلق افسرده و یا از دست دادن علائق و لذت را داشته باشد.

  • خلق افسرده در اغلب ساعات روز
  • کاهش لذت در تقریبا همه فعالیت های روز
  • کاهش وزن بدون گرفتن رژیم غذایی
  • بی خوابی یا پر خوابی تقریبا در تمام طول روز
  • سراسیمگی یا کندی روانی یا حرکتی
  • خستگی و نداشتن انرژی
  • احساس گناه مفرط یا احساس بی ارزشی
  • کاهش تمرکز و قدرت تفکر در تمام روز
  • فکر زیاد به مرگ یا خودکشی

از طرف دیگر در بیماری هایی مثل اختلالات دو قطبی نوع یک، فرد باید از لحاظ داشتن خلق بالا یا دوره مانیا بررسی شود.

اختلال دوقطبی

علائم اختلال دوقطبی نوع یک

  • تحریک پذیری و خلق بالا در فرد
  • افزایش عزت نفس یا خودبزرگ بینی
  • نیاز کمتر به خواب
  • پرحرفی و تمایل زیاد به حرف زدن
  • پیشی گرفتن افکار فرد از هم
  • مشکل در داشتن تمرکز
  • درگیری بیش از حد در فعالیت های لذت بخش
  • نقص شدید در عملکرد شغلی و تحصیلی

اما در اختلال دوقطبی نوع II فرد را از نظر وجود هایپومانیا هم بررسی می کنند. هایپومانیا علائمی شبیه با مانیا دارد ولی شدت آن کمتر است و گاهی هم در دو قطبی نوع II دیده می شود.

شیوع اختلالات خلقی

در تمام کشورها و فرهنگ ها شیوع افسردگی در زنان دو برابر مردان است. این تفاوت به علت تاثیرات زایمان، تفاوت در هورمون ها، تفاوت در میزان فشارهای روانی و اجتماعی زنان و مردان است. از طرفی دیگر شیوع اختلالات دو قطبی تقریبا در مردان و زنان به یک میزان است.

درمان اختلالات خلقی

اختلالات عاطفی شامل طیف وسیعی از اختلالات است. به همین علت نمی شود به سادگی به یک درمان خاص اشاره کرد. به صورت کلی درمان اصلی برای این اختلالات، روان درمانی و دارو درمانی است که اغلب طی درمان از هر دو روش استفاده می شود.

دارو درمانی

داروهای متعادل کننده خلق بسیاری وجود دارند. ممکن است لازم باشد که پزشک داروهای مختلف موجود را امتحان کند تا بالاخره داروی مناسب شما را پیدا کند. دارویی که علائم اختلال را کاهش دهد، در عین حال کمترین میزان عوارض جانبی را هم دارد.

روان درمانی

روان درمانی نقش بسیار مهمی  برای درمان اختلالات خلقی  دارد. در این روش سعی بر این است که فرد بتواند با بیماری اش بهتر کنار بیاید و با آن زندگی کند. برای مثال بعضی از رفتارهای خود که سبب افزایش علائم بیماری می شوند را تغییر دهد.

سایر درمان ها
  • مکمل های ویتامین Dو در برخی موارد نور درمانی به کمک لامپ های مخصوص
  • اصلاح سبک زندگی: ورزش، تنظیم خواب، رژیم غذایی سالم مانند

لازم به ذکر است که برای یافتن درمان مناسب حال خود باید با پزشک و درمانگر مشورت کرده و از درمان های خودسرانه پرهیز کنید.

مشاهده بیشتر

دکتر نادر اباذری

فارغ التحصیل روانشناسی بالینی عاشق مطالعه و یادگیری

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا