تشخیص تکانشگری و درمان آن

تکانشگری عمدتا به صورت عملی غیر قابل پیش بینی تعریف می شود که می تواند غیر ضروری، ریسک پذیر و نامناسب برای جامعه باشد. تکانشگری نتایجی نامطلوب به دنبال دارد.

به طور کلی تکانشگری مختص افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی BPD نیست، اما فرد مبتلا به اختلال BPD در تلاش است تا رفتار های تحریک آمیز و تکانشی را کنترل کند. این رفتارهای تحریک آمیز شامل تصمیم گیری عجولانه، درگیری ها و غیره باشد.

خوشبختانه برای درمان تکانشگری راه هایی وجود دارد. این درمان ها می تواند به کنترل روان درمانی، آموزش ذهن آگاه و درمان های دارویی کمک کند.

مشخصات تکانشگری

طبق دفتر راهنما تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) رفتار های تکانشی مشابه ویژگی های بارز اختلال BPD است.

افراد دچار تکانشگری دارای ویژگی های زیر هستند:

  1. عجول
  2. بی پروا
  3. غیر قابل پیش بینی
  4. بی ثبات

بارزترین ویژگی که تکانشگری را توصیف می کند، بی ثباتی است. افراد مبتلا به اختلال BPD معمولا دارای احساسات، روابط و رفتار های ناپایداری هستند. این افراد بدون آنکه تشخیص دهند عملی غیر منطقی یا بیش از حد است، سریعا شروع به انجام دادن آن می کنند.

از نظر روانشناختی، رفتار های تکانشی هم از نظر مقیاسی و هم از نظر خطری نامناسب هستند.

در صورتی که تکانشگری کنترل نشود، می تواند به روابط، احساسات، شرایط مالی و حقوقی افراد آسیب جدی وارد کند.

فرد مبتلا به اختلال BPD بدون آنکه عاقبت کاری را در نظر بگیر و به سرانجامش فکر کند، آن را انجام می دهد و غالبا به سمت رفتار های آسیب زا مانند بیش از حد خوردن یا نوشین روی می آورد. با این وجود رفتار های تکانشی به تنهایی راهی برای تشخیص اختلال BPD نیست.

زمانی می توان آن را به عنوان یک تشخیص در نظر بگیریم که رفتار های تکانشی فراگیر، مضر و مختل کننده توانایی فرد در عملکرد عادی باشد.

فرد دچار تکانشگری بدون آنکه تشخیص دهد عمل غیر طبیعی و غیر معمولی است، اقدام به انجام دادن می کند.

انواع تکانشگری

تکانشگری انواع مختلفی دارد که با  اختلال BPD متفاوت است. اما با این حال برخی از این موارد در اختلال BPD نیز دیده می شود.

انواع رفتار های تکانشی عبارتند از:

  • به طور ناگهانی برنامه ها را تغییر و لغو می کنند.
  • بیش از حد می خورند و می نوشند.
  • هر چیزی که یاد آور “از نو شروع کن” باشد، پاک می کنند.
  • مکررا به سراغ “برگه جدید زندگی را تغییر بده” می روند.
  • اموال را از بین می برند.
  • با افراد زیادی برخورد فیزیکی دارند.
  • دائما دچار طغیان های عاطفی و احساسی هستند.
  • توانایی انتقاد پذیری بدون درگیری ندارند.
  • به گروه های زیادی می پیوندند و ترک می کنند.
  • در انجام کار مستقیما به سراغ نتیجه گیری می روند.
  • رابطه جنسی بی معنی و پر خطر دارند.
  • بیش از حد عذرخواهی می کنند.
  • بیش از حد احساسات خود را نشان می دهند.
  • در خرید ولخرجی می کنند.
  • خشونت فیزیکی دارند.
  • به طور ناگهانی محل کار خود را ترک می کنند.
  • خود آزاری دارند.
  • عضو بدن خود را قطع می کنند.
  • برای آسیب رساندن به خود و دیگران از تهدید استفاده می کنند.